Konu helal gıda olduğunda, tüm ürünlerin her aşamasını incelememiz gerekmektedir. Helal kesimin gereklerine geçen yazılarımızda yer vermiştik.  Et ürünlerinde kesimden sonra karşımıza helal şüphesi olarak çıkan diğer bir konu, 'işlenmiş et ürünlerine katılan bazı gıda katkı maddeleri ve kullanılan materyaller'dir.

Bu katkılardan bazıları Codex Alimentarius'a göre gıda olarak sınıflandırılan ve 

  • etikette hayvan yağı, gliserin ve lesitin gibi domuz yağından yapılan ve içerikleri belirtilmeyen jelatin, 
  • domuz yağı, 
  • mono ve digliseritler, 
  • sodyum stearoil laktilat ve polisorbat ( koruyucu), 
  • tüketilmesi haram olan hayvan ürünlerinden türetilen enzimler, 
  • Beta karoten (domuz jelatini ile hazırlanmış) 
  • ve bütillenmiş hydroksil anisol/bütillenmiş hidroksil toulen (domuz bazlı taşıyıcı) veya domuz bazlı bir taşıyıcıya sahip tahıl/bitki bazlı bileşenler, 
  • kan plazma enzimleri, 
  • kan plazmasıdır (Sarıçoban ve Yetim, 2020).

Sucuk, sosis, salam gibi işlenmiş et ürünlerinde, yukarıda zikredilen katkı maddelerinin kullanılması ile bu ürünlerin helal olarak nitelenmesi imkansız hale gelmektedir.

Ayrıca, bir böcek türünden elde edilen karmin renk maddesinin de et ürünlerinde kullanılması durumu şüphelilik oluşturur.

Yine işlenmiş et ürünlerinin, 

  • C. Botilinum isimli mikroorganizma kaynaklı zehirlenmeden korumak için eklenen nitrit ve nitrat tuzlarının 'kanserojen etki' gösterdiği bilinmektedir. 
  • Bunun yanı sıra işlenmiş et ürünlerinde kullanılan Karregenan isimli yosunlardan elde edilen kıvam arttırıcı özellikteki katkı maddesinin yüksek oranda kullanımında kanserojen etki yaparak, bağırsak florasına zarar verdiği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak helal lokmayı gündemimizden düşürmemek ve de sağlığımız için zararlı katkı maddeleri ile haram katkıların gıdalarda olmamasını sağlamak, tüketicilerin helal sertifika talebi ile gelişerek oluşacaktır. 

Yüksek Gıda Mühendisi Selvanur KARA

 

Yararlanılan Kaynaklar:

SARIÇOBAN, C., & Yetim, H. (2020). Helal ve sağlıklı et ve et ürünleri üretimi. Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi, 2(2), 54-70.

(Helal gıda köşesinin diğer yazıları için tıklayınız.)