evlilik-kavga-baglanma-nedir-esim-bana-deger-verimyor

Eşler arası kavgaların ve anlaşmazlıkların en yaygın olanı, eşlerin karşılıklı veya tek taraflı olarak hissettikleri ‘eşinden değer görmeme’ meselesidir. Bu his, çeşitli sebeplerden kaynaklanabilir veya çeşitli sorunların zeminini hazırlayabilir.

Eşim bana değer vermiyor diye düşünüyorsanız;

  1.      Eşiniz size gerçekten değer vermiyor olabilir.
  2.      Eşiniz size davranışıyla değer veriyor olsa da bunu ‘sözle’ ifade etmiyor olabilir.
  3.     Eşiniz, size değer verdiğini sürekli söylüyor fakat davranışlarıyla değersiz hissettiriyor olabilir.
  4.    Eşiniz ile bağlanma stilleriniz yani kabaca ‘yakınlık ihtiyacınız’ farklı olabilir. Yani siz % 90 yakınlıkta bir ilişkiden hoşlanıyor iken, eşiniz % 60 yakınlığı yeterli ve ideal görüyor olabilir.

Bu liste tabiî ki uzatılabilir. Bize bugün dördü kafidir. Dördüncü maddeyi kısaca irdeleyerek konumuza giriş yapalım.

Bağlanma Türleri

Bağlanma, bireylerin bebekliğinden itibaren bakım vereniyle (çoğunlukla anne, değilse bakıcı) kurduğu ilişki olup bütün hayatı boyunca ona tesir eder. Özellikle eş ilişkisinde bu yaşantı kendini tüm özellikleriyle gösterir. 

Üç tip bağlanma türü vardır; güvenli bağlanma, kaygılı bağlanma ve kaçıngan bağlanma.

Güvenli Bağlanma

Güvenli bağlanma, bağlanma türlerinin en sağlıklısı ve ideal olanı diyebiliriz. Kişi, çocukluğunda bu tür bir bağlanma oluşturduysa, evlilik ilişkisini güzel yaşaması çok olasıdır.

Güvenli bağlanan kişiler; sorun çözme becerisi yüksek, iletişimi kolay, eşinin sevgisinden sürekli endişelenmeyen, ilişkideki sınırlar konusunda rahat bir yapıdadır.

Kaygılı Bağlanma

Kaygılı bağlanan kişilerin zihni ise sürekli ‘ilişkileriyle’ meşguldür. Terk edilme kaygıları çok yüksektir. Ufak ilgisizliklere karşı çok hassas, alıngan ve olumsuz geri bildirimleri ilişkinin bitişine yormaya yatkındırlar. Ayrılık acısını da çok şiddetli yaşarlar.

Kaçıngan Bağlanma

Kaçıngan bireyler, özgürlük ve sınırlarına çok düşkündür. Kaçıngan bağlanan bireylerin eşlerinin en büyük sıkıntısı ve şikayetleri eşlerinin yalnızlığa olan düşkünlüğüdür.  

Bir Örnek İle Bağlanma Türleri

Eşinize telefon ettiniz. İki kere aradınız açmadı.

Kaygılı bir birey, iki kere eşini aradıktan sonra ulaşamadığında hemen ihmal edildiğini, eşinin eskisi kadar onu sevmediğini düşünür. Israrla aramaya devam eder.

Güvenli bir birey, eşinin o an bir işi olabileceğini düşünüp, müsait olunca dönüş yapacağını tahmin etmeye daha yatkındır.

Kaçıngan birey,  iki kere üst üste arar mı emin değiliz :)

Bağlanma Stillerinin Evlilikteki Yeri 

Bağlanma stilleri bir evlilikte her şey demek değildir. Ama çok şey ifade eder. Özelikle kaçıngan –kaygılı bireylerin buluştuğu evliliklerde ‘yakınlık’ hep sorun olur.

Mesela, kaygılı birey, her gece eşiyle vakit geçirmek ister, kaçıngan için bu -eşini dünyalar kadar sevse de- bir işgal demektir. Bu fark, sevgi-saygı eksikliğinin değil yakınlık ihtiyaçlarının farklılığına işaret eder.

Çoğu problemde olduğu gibi çözüm için kilit noktalarından biri iletişimdir. Eşlerin, bazen anlaşmazlık yaşamaları, fikir ayrılıklarına düşmeleri şaşırtıcı değildir. Sorunlara bakış açısı ve çözüm için başvurulan yollar ise evliliği yıpratır veya onarır.

Peygamber Efendimiz’den Bir Örnek

Peygamber Efendimiz aleyhisselam, ilk eşi Hz. Hatice’yi vefatından sonra daima hayırla anar, Hz. Hatice'nin akrabaları ve arkadaşları ile karşılaştığı zaman onlara vefa gösterir, çok güzel muamale edermiş. 

Hz. Aişe annemiz ise zaman zaman  bunu kıskanıyor ve kendini tutamayarak bir gün Hz. Hatice’ye kıskançlık içeren bir söz söylüyor. 

'Allah sana onun yerine daha hayırlısını verdi.' (Buhârî, Menâkıbü’l-ensâr 20; Müslim, Fezâilü’s-sahâbe 78) diyerek devam ediyor. 

Peygamber Efendimiz ona şöyle cevap veriyor.

“Hayır, Allah Teâlâ bana ondan daha hayırlısını vermedi. Halk bana inanmazken o inandı. Herkes bana yalancı derken o doğru söylediğimi kabul etti. Kimse bana bir şey vermezken o beni malıyla destekledi ve Cenab-ı Hak bana ondan çocuklar ihsan etti.”  (Ahmed b. Hanbel, Müsned, VI, 118)

Bu cevaptan sonra Hz. Aişe annemiz pişman oluyor ve  bundan sonra Hz. Hatice’yi hayırla anacağına yemin ediyor.

Bu olayı eşler arasında bir tartışma örneği olarak incelersek ilk olarak, Hz. Aişe annemizin sıkıntısını dile getirdiğini görüyoruz.

Peygamber Efendimiz ise eşinin bu sorusunu veyahut serzenişini kızgınlıkla karşılamıyor ya da yok sayarak geçiştirmiyor. Eşinin kalbini mutmain edecek bir cevap veriyor. Özellikle Hz. Hatice’nin İslam’a hizmetine vurgu yapıyor, diğer meselelere değinmiyor. 

Olayı büyütecek değil söndürecek adımı atıyor. Bu şekilde hem kendi vefa hakkını elinde tutuyor, hem eşini kıskançlık duygusunun ezmesine karşı korumuş oluyor, hem de Hz. Hatice’ye söz söyletmemiş oluyor.

Sonuç

Zaman zaman evli çiftlerin sorun yaşaması kaçınılmazdır. Eşlerin yoğun değersizlik hissetmesi veya umduğu ilgiyi eşinden görememesi de muhtemeldir. Bu sorunları çözmek için atılacak adımları iyi belirlemek gerekir. Eşim bana değer vermiyor gibi genel bir algıdan daha özel algılara inildikçe sorun çözmek kolaylaşacaktır.

Bağlanma stilleri farklı olabileceği gibi kişilerin iletişim alışkanlıkları da farklı olabilir. Bunları göz ardı etmeden orta yolu bulmalı, Peygamberimizin örnekliğini hayatımızın her alanında tatbik etmeliyiz.

 

Kaynaklar

Hatice, M. Yaşar Kandemir, TDV İslam Ansiklopedisi.  https://islamansiklopedisi.org.tr/hatice

Amir Levine- Rachel Heller, Bağlanma -Aşkı Bulmanın ve Korumanın Bilimsel Yolları, Aganta Yayınları, Aralık, 2019.